11/16/2010

Focus group nedir?

Focus group direk olarak kullanıcılara ne düşündüklerini sormaya yaran, algılarını, fikirlerini, eğilimlerini ilk ağızdan öğrenmeyi hedefleyen bir tekniktir. En yaygın kullanım alanları market araştırmalarıdır (market research).
Kullanım kolaylığı alanında da uygulamalarına rastlanmaktadır. O yüzden bloğa dahil etmek istedim. Kullanıcıların ihtiyaçlarını ve düşüncelerini web sitesi tasarımının daha en başında ya da tasarım süresince focus grupları aracılığıyla öğrenebilirsiniz. Hatta site bittikten sonra yeni seanslar düzenleyerek ortaya çıkan ürünü yayınlamadan önce son kez kullanıcıların beğenisine sunabilirsiniz.



Focus gruplarında genellikle 6-9 arası potansiyel kullanıcı bir araya getirilerek her hangi bir arayüzü (user interface) hakkındaki fikirleri sorulur. Bu bir web sitesi ya da masaüstü uygulaması olabilir. Genellikle 1 saat civarında sürerler. Daha kısa seanslarda bütün katılımcıların düşüncelerini almak zorlaşır. Daha uzun seanslarda ise katılımcılar yorulurlar ve performansları düşer. Seans sırasında tartışmayı yönlendiren bir veya iki moderatör hazır bulunur. Konu kullanım kolaylığı ise bu moderötörlerden en az biri kullanım kolaylığı uzmanı (usability expert) olacaktır.
Bu tekniğin en büyük avantajı anlık tepkilerin birinci ağızdan alınabilmesidir. Bu açıdan kullanım kolaylığı testlerini andırmaktadır. Öte yandan potansiyel kullanım kolaylığı problemlerini bulmaktan ziyade kullanıcıların tasarım hakkındaki fikirlerini, bu tip web sitelerinden ne beklediklerini anlamakta daha etkilidir. Bu açıdan kullanım kolaylığı testlerinin yerine geçmez, onları tamamlar.
Web sitesi tasarlanırken genellikle olan şudur: en son ne zaman gerçek bir kullanıcıyla konuştuğunu bile hatırlamayan bir grup şirket çalışanı bir masa etrafında toplanıp fikirlerini paylaşırlar. Bunu yerine bir focus group düzenleyip gerçek kullanıcılara danışmak çok daha etkilidir. Örneğin belirli bir şirket çalışanlarının kendi aralarında doküman paylaşmalarını sağlayacak bir sistem üzerinde çalışılıyorsa bu kişilerle bizzat konuşup ne gibi ihtiyaçları olduğunu, mevcut sistemin hangi ihtiyaçları karşılayamadığı tartışılabilir.


Her ne kadar focus grupları süresince tartışmalar spontane devam ediyormuş gibi görünse de moderatötürün görevi tartışma ana çizgilerinden saptığında konuyu toparlamak ve işlenen konu üzerine yoğunlaşılmasını sağlamaktır. Kimi zaman focus grup seanslarında bazı katılımcıların diğerlerine nazaran çok daha fazla söz hakkı talep ettiği, bazılarınınsa hemen hemen hiç konuşmadığı görülür. Moderatörün bir başka görevi de bu tip durumlarda müdahale edip herkesin katılımını adaletli bir şekilde sağlamaktır.
Eğer bir web sitesi tasarlanıyorsa genellikle birden fazla focus group seansı düzenlemek daha akıllıcadır. Bir seans içinde yapılan tartışmalar kendi dinamikleri içerisinde gerçekleştiğinden genel anlamda belirleyici olmayabilir. Birkaç grubun aynı konuyu tartışması daha sağlıklı olacaktır.
Bunun yanında seansı video ve ses olarak kaydetmek önemli gördüğünüz noktalara tekrar dönebilmek açısından faydalı olacaktır. Örneğin bir saat yardımıyla önemli görülen dakikalar not alınabilir ve daha sonra seansın kaydı tekrar izlenerek bu noktalar daha detaylı analiz edilebilir.
Genel olarak seanslardan önce elinizde bir planının olması faydalı olacaktır. Onlarca soru ortaya atıp hiçbiri derinlemesine tartışılmadan diğer soruya geçmek yerine 5-6 temel soru ile sınırlı kalmak daha verimli olacaktır.


Her seans genel olarak şu bölümlerden oluşur:
  • Katılımcıların karşılanması
  • Katılımcılara zaman planlaması hakkında bilgi verilmesi
  • Belli başlı focus grup kurallarının aktarılması
  • Seansın amacının aktarılması
  • Soru-Cevap bölümü
  • Konunun toparlanması.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

 
Web Analytics
Reviewed by Levent Altunyurt on 2013-02-03
Rating: 5